Zdrowotne skutki cywilizacji

Postęp cywilizacji doprowadził do obniżenia aktywności fizycznej na rzecz siedzącego trybu życia, co wpłynęło na zmniejszenie wydatku energetycznego związanego z codziennymi obowiązkami. To z kolei spowodowało duży wzrost zachorowań na choroby cywilizacyjne.

Ciekawy wykład na temat chorób, będących następstwem rozwoju cywilizacji wygłosił prof.dr hab.med. Ryszard Rutkowski i mgr Joanna Rutkowska Talipska z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.

Bilans energetyczny informuje o przemianie materii organizmu i porównuje się w nim ilość energii dostarczanej z pożywieniem z wydatkiem energetycznym danego organizmu. W paleolicie – epoce kamienia łupanego – ludzie większą część swojego czasu wykorzystywali na wyczerpującą aktywność fizyczną związaną z polowaniem i zbieraniem pokarmu. U nich bilans energetyczny wynosił 1:3. Aktualnie człowiek prowadzący siedzący tryb życia na aktywność fizyczną wydatkuje około 300 kcal dziennie, a w posiłkach przyjmuje około 2100 kcal. Jego bilans energetyczny wynosi zatem – 1:7.

Dlaczego i od kiedy ludzkość zaczęła zmniejszać swoją aktywność fizyczną?

Już w paleolicie czyli dwa i pół miliona lat temu, zaczęto wytwarzać prymitywne narzędzia. Potem udomowiono konie, zaczęto hodować kozy, owce, bydło, świnie, uprawiano zboża, groch, soczewicę.

W okresie neolitu – epoce kamienia gładzonego – od 4000 lat p.n.e. do XVIII wieku n.e. zaczęła się cywilizacja rolniczo-rzemieślnicza. Do zmniejszenia aktywności fizycznej człowieka najbardziej przyczyniło się wynalezienie koła i jego wykorzystanie do transportu. Pojawiły się pierwsze czterokołowe wozy. Starożytni Egipcjanie budowali pierwsze prawdziwe łodzie, potem statki, którymi podróżowali i przewozili towary. Natomiast greccy uczeni skonstruowali pompę tłokową, zegar wodny i pierwowzór silnika parowego. Znali też młyn wodny. Rzymianie zaczęli budować drogi o twardej nawierzchni. W 1688 roku powstał silnik parowy a w 1738 roku szyny żelazne i tramwaj konny. Rewolucja przemysłowa zapoczątkowana została w XVIII wieku w Anglii i prowadziła do mechanicznej produkcji fabrycznej na dużą skalę. Wynaleziono windę, którą zastosowano przybudowie pałacu Nerona i Koloseum.

W 1892 roku zbudowano pierwsze schody ruchome a około 150 lat temu wynaleziono rower. Prototyp dzisiejszego roweru zwanego celeryferem skonstruował w roku 1791 paryski arystokrata Monsieur de Sirrac. Rower posiadał dwa drewniane koła. Cyklista wprawiał rower w ruch odpychając się od ziemi nogami.

W 1895 roku Anglik John Starley przeniósł napęd roweru na tylne koło za pomocą łańcucha. Pozwoliło to na zrównanie wielkości obu kół i przeniesienie siodełka na środek pojazdu. Po dziesięciu latach zaczęto wyposażać rowery w pneumatyczne opony.

Pierwszy trzykołowy samochód zbudował Niemiec Karl Benz w 1885 roku. Zastosowano w nim silnik spalinowy benzynowy. Później skonstruowano czterokołowe samochody, przypominające bryczki.

XXI wiek to okres rewolucji cybernetycznej. W 2002 roku pojawił się dwuśladowy, dwukołowy, jednoosobowy pojazd elektryczny, gdzie za utrzymanie równowagi odpowiada komputer pokładowy. Nazwano go Sagway HT. Zamiast chodzić można nim jeździć.

Te przemiany cywilizacyjne przyczyniły się do siedzącego trybu życia i niekorzystnych następstw zdrowotnych. Brak należytej aktywności fizycznej to przyczyna wielu chorób przewlekłych takich jak: zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, stawów, osteoporoza, otyłość, cukrzyca typu 2, chorób nowotworowych jelita grubego, zespołu przewlekłego zmęczenia i chorób układu nerwowego.

Niedługo przyjdzie wiosna, będziemy więcej czasu spędzać na świeżym powietrzu. Zostawmy samochody i przesiądźmy się na rowery. Zacznijmy więcej chodzić, spacerować, bo dobrze wiemy, że ruch to zdrowie.

Powodzenia!

2 odpowiedzi na "Zdrowotne skutki cywilizacji"

Dodaj komentarz
  1. Marianna

    7 lutego 2016 at 15:36

    Myślę Tesiu,że byłoby więcej inicjatyw w kierunku zwiększenia aktywności fizycznej seniorów,gdyby istniało więcej osiedlowych klubów seniora. Mam nadzieję,że w przyszłości Rada Seniorów zauważy ten problem.Byłabym rada:)

    Odpowiedz
  2. Teśka

    11 lutego 2016 at 09:00

    Droga Marianno, idzie wiosna i nasza aktywność fizyczna będzie większa. A od czego są rowery i kijki? Pozdrawiam.

    Odpowiedz

Odpowiedz na „MariannaAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany.